Het hele verkiezings circus hier in de VS gaat een beetje aan me voorbij, afgezien van de milioenen kleine bordjes die voor bibliotheken en scholen in de berm staan en kandidaten aanprijzen en de als clowns uitgedoste idioten die langs de snelweg met borden staan te zwaaien naar automobilisten. Tot ik gistermiddag thuis kwam en een bericht van Hillary Clinton op ons antwoordapparaat hoorde. Uiteraard een geautomatiseerd belsysteem dat een bandje afdraait maar het bewijst maar weer eens dat hier geen enkel mediakanaal overgeslagen wordt als het gaat om het winnen van stemmen. Dus, toch met lood in de schoenen maar eens op het internet wat zien te vinden over deze verkiezingen. Al maakt het niet veel uit want die oorlogszuchtige zak die nu in het witte huis zit verdwijnt sowieso, en dat is toch het belangrijkste.
De presidents verkiezingen in de VS zijn in mijn ogen nogal complex. Het is niet slechts een kwestie van een president kiezen uit een aantal kandidaten (dat gebeurt op 4 november 2008). Wat daaraan voorafgaat is het hele circus dat momenteel aan de gang is: de ‘primary’. Ik zal hieronder proberen uit te leggen hoe het hele proces werkt:
Tijdens de ‘primary’ (is nu aan de gang) kiest iedere partij een kandidaat. Er zijn eigenlijk maar 2 partijen: de republikeinen (de kliek van Bush) en democraten (Clinton/Obama). Op basis van het aantal stemmen krijgt iedere kandidaat een aantal ‘delegates’ PER STAAT. In New Hampshire kregen Obama en Clinton beiden 39% van de stemmen. Dat waren 9 delegates per kandidaat. Edwards kreeg 17% van de stemmen, dat waren 4 delegates. Aan het eind van de primary heeft iedere kandidaat dus een groot aantal delegates op zijn/haar naam staan. Nu wordt het een beetje vaag. Aan het eind van de primary vindt er per partij een ‘National Convention’ plaats waarbij iedere delegate gerepresenteerd wordt door een persoon. Deze persoon stemt dan voor de kandidaat waar hij ‘bij hoort’. ECHTER, zo’n 20% van de delegates zijn ‘superdelegates’ en die mogen stemmen voor welke kandidaat dan ook binnen de partij. De kandidaat die dan uiteindelijk de meeste stemmen heeft wordt de officiele presidentskandidaat voor de verkiezingen in november. Het aantal delegates dat een kandidaat in het hele land verzamelt bepaalt dus niet per definitie of hij/zij de presidentskandidaat wordt. De superdelegates kunnen deze keuze een hele andere wending geven. Ik weet er niet zoveel van, maar dat lijkt mij een heel goed moment voor flinke steekpenningen en lobby-gesprekken, want iedere kandidaat zal natuurlijk proberen die superdelegates aan zijn/haar kant te krijgen. Nog een extra opmerking: de republikeinen en de democraten hebben een verschillend systeem van het tellen van delegates. Dat maakt voor de verkiezingen niks uit want het gaat er tijdens de primary alleen maar om dat de partij een officiele presidentskandidaat kiest. Daarnaast hebben ook niet alle staten een systeem van primaries, maar iets wat ze ‘caucuses’ noemen. Wat dat precies is weet ik niet en dat interesseert me ook eigenlijk niet meer. Wie heeft dit systeem in vredesnaam verzonnen??
Na de primary heeft ieder partij dus 1 presidentskandidaat over. Nu begint er weer een nieuw circus van die kandidaten die proberen zieltjes te winnnen. En wederom is het niet slechts een kwestie van stemmen, stemmen tellen en bepalen wie die nieuwe president wordt. Nee, dit gaat per staat. Iedere staat is een aantal ‘electors’ waard. Het percentage stemmen in een staat bepaalt welke kandidaat wint en deze kandidaat krijgt dan alle electors van deze staat toegewezen. Vandaar dat men zo druk probeert de grote staten met de meeste electors voor zich te winnen. Daar is namelijk veel te halen. In totaal zijn er 538 electors. De kandidaat die dus 270 of meer electors krijgt toegewezen wordt president.
Ik heb geen enkele Amerikaanse site kunnen vinden die dit hele gebeuren duidelijk, in simpele bewoordingen kon uitleggen, en ik heb heel wat ge-googled. Ik vraag me af of ze hun eigen systeem wel snappen? Uiteindelijk kwam ik op een Britse site terecht waar het een en ander redelijk helder uit de doeken wordt gedaan: Klik Hier
En, nog leuker, ook de Pravda heeft een site over de Amerikaanse verkiezigingen:
Klik Hier